Muziek(educatie) maakt slim

Luisteren naar (live) muziek bindt, versterkt de sociale identiteit en helpt in moeilijke tijden. Het maken van muziek is nóg beter voor ons: het bevordert de zuurstofopname in de hersenen, maakt ons slimmer, leert ons beter te luisteren, samenwerken en inleven in de ander. Het zijn maar een paar conclusies voortkomend uit recent wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van muziek op het brein.
Het is koren op de molen van MEMO. Immers, dit ‘bewijst’ dat je met muziek niet jong genoeg kan beginnen en dat muziek geen luxe mag zijn.
Hoe belangrijk muziek is voor MEMO’s doelgroep bleek vooral uit het referaat van hoogleraar muziekcognitie Henkjan Honing, over effecten van muziek op het brein van 0 tot 6-jarigen.

Muziek telt!
De conferentie heeft op woensdag 22 juni plaatsgevonden en werd georganiseerd door “Muziek telt!”, een initiatief van de Nederlandse muziekwereld. “Muziek telt!” vestigt de aandacht op het belang van muziek in het leven van kinderen. Iedereen kan hier een bijdrage aan leveren door het initiatief te ondertekenen.

Hoe belangrijk muziek is voor MEMO’s doelgroep blijkt vooral uit de presentatie van hoogleraar muziekcognitie Henkjan Honing, over effecten van muziek op het brein van 0 tot 6-jarigen:

Iedereen is muzikaal
Een ieder die denkt dat hij niet muzikaal is heeft het (bijna altijd) mis. Niet muzikaal zijn alleen mensen die toondoof zijn en dat is een afwijking die maar heel weinig mensen hebben. Wel is het zo dat we het muzikale talent waarmee we vrijwel allen geboren zijn kunnen kwijtraken, wanneer we niet (vaak genoeg) in contact komen met muziek. "Iedereen is muzikaal" is tevens de titel van een boek dat Henkjan Honing over dit onderwerp heeft geschreven.

Baby’s zijn ultiem muzikaal
Dat we allemaal muzikaal geboren zijn bewijst een onderzoek naar huilende Franse en Duitse baby’s. De Franse huilen naar boven, de Duitse naar beneden. De baby’s volgen hiermee het gemiddelde intonatiepatroon van hun ouders. Al drie maanden voor de geboorte horen baby’s geluiden, bij de geboorte zijn zij in staat de melodie van de gesproken taal van de moeder te imiteren. 

Ritmegevoel leer je af, niet aan.
Hongaarse baby’s hebben het bewijs geleverd dat jonggeborenen van slechts een paar dagen oud al ritme- en maatgevoel hebben. Door het meten van hersenactiviteit is aangetoond dat zij reageren op onregelmatigheden in een ritme. De reactie op het weglaten van een noot op de eerste tel van een maat laat zien dat elke baby maatgevoel heeft, ook voor complexe ritmes uit andere culturen. Elke baby heeft deze gave, maar je raakt die al vanaf 6 maanden weer kwijt als je er niet meer mee in aanraking komt. Vervolgens kan je het wel weer aanleren, maar hoe later je daarmee begint, hoe meer moeite dat kost.   

Van muziek word je slimmer.
Duits onderzoek heeft aangetoond dat leerlingen van 6 jaar slimmer worden als ze op die leeftijd muzieklessen krijgen. 6 jaar lang is er onderzoek gedaan naar kinderen die piano-, zang- en toneelles kregen en een groep die dit pas een jaar later kreeg. De twee groepen met muzieklessen scoorden in IQ testen bijna twee keer zo hoog als de twee andere groepen. Een verklaring zoekt Henkjan Honing in het feit dat bij het maken van muziek alle vaardigheden samen komen: sociaal, emotioneel, motorisch, én cognitief.

Conclusie
Het is al eerder gezegd, maar we kunnen het niet vaak genoeg herhalen. Met muziek kan je niet vroeg genoeg beginnen. Omdat iedereen met dezelfde gaven geboren is en muziek voor iedereen dezelfde kansen biedt mag muziekaanbod niet elitair zijn. Muziek voor alle kinderen, ongeacht hun sociale afkomst, kan een belangrijke bijdrage leveren aan de sociale inclusie in onze maatschappij.

Links
Meng je in de discussie en/of lees verder over de activiteiten van Muziek telt!
Lees hier het hele verslag van de conferentie Muziek en het brein
En om voor eens en voor altijd een misverstand de wereld uit te helpen: Iedereen is muzikaal!